Venlo/Maastricht, 26 november 2019

Maastricht als centrum voor gezonde lucht en gezond bouwen, op 7 november was het zover. Sprekers van gerenommeerde instituten als MIT, Harvard en de Universiteit Maastricht namen het podium en gaven de laatste inzichten in het verband tussen lucht en gezondheid. De ongeveer honderd aanwezigen uit alle internationale windstreken spraken mee en deelden hun kennis met elkaar. Twee van de sprekers, Juan Palacios en Piet Eichholtz zijn betrokken bij het Nederlands-Duitse Healthy Building Network en delen daar regelmatig hun onderzoeksresultaten met de complete supply-chain bouw.

Binnenluchtkwaliteit is een belangrijke factor bij het creëren van een gezond gebouw. Daarom is het een onderwerp dat vaak op de agenda staat van het Healthy Building Network. Dit netwerk wordt in het kader van het INTERREG V A-Programma Deutschland-Nederland uitgevoerd en door de Europese Unie, MWIDE NRW en de Provincie Limburg medegefinancierd. In het netwerk wordt kennis ontwikkeld met de Universiteit van Maastricht, kennis gedeeld met alle partijen in de bouwketen en grensoverschrijdende innovatie aangejaagd met vouchers. Désirée Driesenaar, op de conferentie aanwezig namens het Healthy Building Network: “Deze conferentie was een mooie aanvulling op het werk dat wij als Healthy Building Network doen. De kennis die door deze wetenschappers wordt ontwikkeld is van groot belang voor de innovatie om te komen tot gezonde gebouwen. En gelukkig waren de bezoekers niet alleen wetenschappers. We konden onze kennis verbinden met een architect die op zoek is naar inspiratie om gezonde werkplekken te ontwikkelen voor 2000 nieuwe medewerkers, een universiteitscampus die haar gebouwen gezond wil verbouwen, een innovatieve ondernemer die oplossingen ontwikkelt voor gezonde binnenlucht en verschillende andere partijen.”

MACROPERSPECTIEF

De conferentie begon met het macro-perspectief van vieze steden. Sefi Roth, London School of Economics, sprak over de relatie tussen dichtheid van een stad en luchtkwaliteit. De dichtheid van steden wordt gerelateerd aan duurzaamheid, omdat het lagere emissies geeft. Maar tegelijkertijd zijn de emissies wel geconcentreerder. De conclusie van Sefi kwam er kort gezegd op neer dat er een directe relatie is tussen dichtheid en de blootstelling aan luchtvervuiling. In een gemiddelde Amerikaanse stad brengt het verdubbelen van de dichtheid een kostenpost tot $630 per hoofd van de bevolking met zich mee. Vervolgens sprak Nico Pestel, Institute of Labor Economics IZA, over de effectiviteit van de low emission zones in Duitse steden en de relatie tussen deze zones en de ziekenhuisopnamen in de regio. Zijn werk kan wel eens cruciaal zijn om beleidsmakers tot actie aan te zetten en maatregelen in steden nog verder aan te scherpen en de longgezondheid te verbeteren.

DRONKEN BESLISSINGEN NEMEN

Juan Palacios, MIT en Universiteit Maastricht, presenteerde zijn studie op het gebied van binnenluchtkwaliteit en cognitieve prestaties. Zijn studie is van belang om aan te tonen dat gezonde gebouwen werkelijk leiden tot betere prestaties van mensen die denkwerk doen in kantoren of kinderen die leren in scholen. Denken, breinactiviteit, beslissingen nemen en luchtkwaliteit zijn verbonden. Juan toonde dit aan met zijn onderzoek onder schakers. Hij bestudeerde de beslissingen van schakers en legde verband met de luchtkwaliteit in de ruimte waar ze die beslissingen nemen. Zijn conclusie is dat het gehalte CO2 in de lucht de performance beïnvloedt van beslissingen die worden genomen onder tijdsdruk. Een andere spreker, Erik Ubels van Edge Technologies, zei het klip en klaar: “CEO’s nemen de meeste beslissingen terwijl ze zoveel CO2 inademen dat het gelijk staat aan een flinke dosis alcohol.” De case voor gezonde kantoorgebouwen en gezonde scholen is helder. Ze zijn nodig om de breinen van medewerkers en leerlingen helder te laten werken.

GROTE KANSEN VOOR VERBETERING

Piet Eichholtz, professor aan de Universiteit van Maastricht, scherpte met zijn lezing het beeld aan voor scholen. Soms zijn oude scholen zelfs beter dan nieuwe scholen. Hij gaf het voorbeeld van een school die met nieuwe ventilatietechniek is uitgerust, maar zo afhankelijk is dat bij uitval van die techniek of slecht onderhoud de waarden echt gevaarlijk stijgen tot boven de 4000 ppm. In Piet’s onderzoek wordt de temperatuur, vochtigheid, CO2, fijnstof, geluid en licht gemeten met moderne meettechnieken in 280 klaslokalen. De resultaten zijn soms schokkend! Maar dat betekent ook dat er grote kansen zijn voor verbetering! Daarnaast vindt zijn onderzoek ‘Moving to productivity’ het verband tussen productiviteit en de kantoorverhuizing van ongezond naar gezond gebouw. De onderzoeken gaan nog enkele jaren door binnen het Healthy Building Network, dus nieuwe resultaten worden zeker nog gedeeld.

MEETTECHNIEKEN EN INVESTERINGEN

De conferentie deelde niet alleen de inzichten van universiteiten. Ook wetenschappers van bedrijven, zoals Airbus, Aclima, Edge Technologies, We Work en Airbnco, gaven een inkijkje in hun nieuwste ontwikkelingen op het gebied van meettechnieken, werkbare oplossingen en investeringsperspectief voor gezonde luchtkwaliteit in en buiten gebouwen. De keynote lezing werd gegeven door Joe Allen van Harvard University. In zijn verhaal ging hij ook in op de rol van ‘forever chemicals’ de zogenaamde PFAS die op dit moment het nieuws in Nederland beheersen. In zijn kijk op investeringen en de return on investment (ROI) ziet hij een rol voor energie, de markt, de gebruikers van een pand en de samenleving. Gezonde gebouwen creëren meerdere waarden die allemaal meegenomen kunnen worden in de business case en in de ROI voor investeerders. Al met al leverde deze conferentie een veelzijdig beeld van een bouwmarkt in beweging en een bewijslast die steeds meer sluitend wordt. Het wordt tijd dat nieuwbouw zowel als verbouw het thema ‘gezond’ als leidraad gaat nemen. De tijd is rijp voor gezonde gebouwen!